Badania

Transpłciowość

Czym jest i co warto o niej wiedzieć?

Czym jest transpłciowość?

Płeć biologiczna jest spektrum, definiowanym przez dużo szerszy zakres czynników, niż tylko chromosomy. Choć w szkole uczono nas zwykle, że to one definiują płeć, w rzeczywistości były to uproszczenia dla dzieci, analogiczne do „są trzy stany skupienia materii” czy „nie można dzielić przez zero”. O ile większość populacji ludzkiej kwalifikuje się na jednym z końców spektrum płci (jest to zmienna o rozkładzie bimodalnym, nie binarnym), o tyle około 2% znajduje się gdzieś pomiędzy. Są to właśnie osoby transpłciowe.

Osoby transpłciowe typowo w dość młodym wieku odczuwają niedopasowanie między płcią przypisaną im przy urodzeniu, a tą, z którą się identyfikują. Jest to dla nich zwykle źródłem dużego cierpienia i może przekładać się na szereg problemów, w tym, na drastycznie podwyższone ryzyko samobójstwa. Dlatego zwykle decydują się na proces tranzycji, czyli dopasowania do odczuwanej płci. Tranzycja może zachodzić na poziomie społecznym (zmiana ubioru, imienia, itp.), hormonalnym, jak również chirurgicznym. Tranzycja przekłada się na znaczące podniesienie dobrostanu osób transpłciowych. 

Co więcej, tranzycja jest oceniana wyjątkowo pozytywnie przez pacjentów, chirurgicznej żałuje 1% osób, społecznej czy hormonalnej 3-4%. To skrajnie niski poziom wątpliwości po zabiegu, przeciętnie zabiegów żałuje ok. 15% osób, w przypadku chirurgii plastycznej jest o 65%!

The Inclusion of Sex and Gender Beyond the Binary in Toxicology (link)

D. King Front Toxicol. 2022; 4: 929219

Płeć biologiczna jest spektrum, złożonym z szeregu czynników, a podział XX/XY jest po prostu uproszczeniem, które błędnie utrwaliło się jako ostateczny podział.

Is sex still binary? (link)

C. Rehmann-Sutter, O. Hiort, U. Krämer, L. Malich, M. Spielmann Medizinische Genetik 35(3):173-180

Kolejny artykuł pokazujący, że płeć biologiczna jest spektrum, złożonym z szeregu czynników, a podział XX/XY jest po prostu uproszczeniem, które błędnie utrwaliło się jako ostateczny podział.

Proportion of people identified as transgender and non-binary gender in Brazil (link)

G. Spizzirri et al. Scientific Reports volume 11, Article number: 2240 (2021)

Na przykładzie Brazylii, przeciętna proporcja osób identyfikujących się jako transpłciowe i niebinarne to 2% populacji dorosłych, co jest zgodne z innymi danymi w temacie.

Age at First Experience of Gender Dysphoria Among Transgender Adults Seeking Gender-Affirming Surgery (link)

M. Zaliznyak, C. Bresee, M. Garcia JAMA Netw Open. 2020;3(3):e201236. doi:10.1001/jamanetworkopen.2020.1236

Przeciętny wiek pierwszego doświadczenia niezgodności płci przypisanej przy urodzeniu i odczuwanej to około 5-7 lat.

Association Between Gender-Affirming Surgeries and Mental Health Outcomes (link)

A. Almazan, A. Keuroghlian JAMA Surg. 2021;156(7):611-618. doi:10.1001/jamasurg.2021.0952

Osoby transpłciowe, które przeszły  zabiegi tranzycji chirurgicznej mają tendencję do  wyraźnej poprawy zdrowia psychicznego względem osób transpłciowych nie poddających się tranzycji. 

Regret after Gender-affirmation Surgery: A Systematic Review and Meta-analysis of Prevalence (link)

V. Bustos et al., Plast Reconstr Surg Glob Open. 2021 Mar 19;9(3):e3477

Zaledwie 1% osób transpłciowych żałuje swojej tranzycji chirurgicznej, z czego większość z przyczyn społecznych (np. braku pieniędzy na dalsze zabiegi czy doznawane wykluczenie społeczne). 

Transpłciowość, wykluczenie i problemy psychologiczne

Transpłciowość prowadzi w naszym społeczeństwie do dużego poczucia wykluczenia. Osoby transpłciowe dużo częściej są ofiarami przestępstw, mają dużo częstsze myśli i próby samobójcze. Przejście tranzycji oraz wsparcie ze strony otoczenia niwelują te problemy, osoby transpłciowe w takiej sytuacji mają podobne wyniki zdrowia psychicznego jak osoby cispłciowe.